Onaltılıq çevirici

Onaltılıq çevirici mətni onaltılıq bayt dəyərlərinə, düzgün onaltılıq dəyərləri isə yenidən mətnə çevirən pulsuz alətdir.

Onaltılıq say sistemi nədir və necə işləyir?

Onaltılıq, 0-dan 9-a qədər rəqəmlərdən və A-dan F-ə qədər hərflərdən istifadə edən 16 əsaslı say sistemidir. Hər onaltılıq rəqəm dörd ikilik biti ifadə edir. Buna görə iki onaltılıq rəqəmlə 00-dan FF-ə qədər bir baytı göstərmək mümkündür.

Onaltılıq yazılış dəqiq bayt dəyərini qorumaqla yanaşı, uzun ikilik ardıcıllıqdan daha rahat oxunur. Hərflərin böyük və ya kiçik yazılması onların mənasını dəyişmir.

Mətni onaltılıq formata və geriyə necə çevirim?

Adi mətn üçün Onaltılığa, onaltılıq bayt cütləri ardıcıllığı üçün isə Mətnə seçimini istifadə et. Alət serverdə PHP-nin bin2hex və hex2bin funksiyalarından istifadə edir.

1. Mətni çevirmək üçün simvolları Onaltılığa sahəsinə daxil et və qaytarılan Hex dəyərinə bax.
2. Əks istiqamətdə çevirmək üçün düzgün onaltılıq dəyəri Mətnə sahəsinə daxil et. Hər bayt üçün iki onaltılıq rəqəm yaz. Dekodlaşdırılmış mətn Hex nəticə sahəsində göstərilir.

Kiçik bir nümunəyə baxaq. Hi mətni onaltılıq sistemdə 48 və 69 ASCII baytlarından ibarətdir, buna görə nəticə 4869 olur. 4869 dəyərini geriyə çevirdikdə isə Hi alınır.

Boşluqlar və durğu işarələri də digər baytlar kimi çevrilir. Mətn kimi daxil edilən ədədlər yenidən hesablanmalı onluq dəyərlər deyil, rəqəm simvolları kimi qəbul olunur. Vurğulu və latın əlifbasına aid olmayan simvollar bir neçə baytdan ibarət ola bilər. Çünki onların onaltılıq təsviri simvol kodlaşdırmasından asılıdır və veb mətnlərində adətən UTF-8 istifadə olunur.

Onaltılıq sistem praktikada harada istifadə olunur?

Onaltılıq sistem ikilik verilənləri yığcam və baytlara uyğun şəkildə görmək lazım olan sahələrdə istifadə edilir. Geniş yayılmış nümunələr bunlardır:

• Proqramlaşdırma, o cümlədən bayt massivləri, yaddaş ünvanları, sazlama çıxışları və Unicode kod nöqtələrinin yazılışı.
• Şəbəkələr, burada Wireshark kimi alətlər paket baytlarını və protokol sahələrini onaltılıq formatda göstərir.
• Elektronika, o cümlədən mikrokontroller registrləri, mikroproqram təsvirləri və avadanlıq ünvanları.
• Təhsil, xüsusən ikilik və onluq sistemlər, simvol kodlaşdırmaları və kompüter yaddaşı ilə bağlı tapşırıqlar.
• Radio rabitəsi, burada protokol kadrları, konfiqurasiya sözləri və qəbul edilən verilənlər onaltılıq baytlar kimi yoxlanıla bilər.

Onaltılıq sistem #336699 kimi rəng yazılışlarından da tanışdır. Lakin mətni onaltılıq formata çevirmək rəng seçmək demək deyil. Say sistemləri arasında birbaşa çevirmələr üçün adətən İkilik çevirici və ya Onluq çevirici daha aydın seçimdir.

Çevirmə xüsusiyyətləri və geniş yayılmış səhvlər

Mətn çevrilərkən simvolun görünüşü və ya mənası deyil, baytları emal olunur. PHP-nin bin2hex funksiyası hər giriş baytı üçün iki kiçik onaltılıq rəqəm qaytarır. Buna görə boş bayt ardıcıllığının onaltılıq təsviri də boş olur.

Əks çevirmə üçün düzgün onaltılıq rəqəmlər tam cütlərlə yazılmalıdır. Tək sayda simvoldan ibarət dəyərdə yarım bayt artıq qalır. Boşluqlar, durğu işarələri və 0x kimi prefikslər xam bayt ardıcıllığının bir hissəsi deyil. Çevirmədən əvvəl belə format elementlərini sil.

Əllə çevirmə zamanı tez-tez edilən səhvlərdən biri başlanğıcdakı sıfırı buraxmaqdır. Bayt ardıcıllığında onluq 10 bir bayt kimi sadəcə A deyil, 0A şəklində yazılır. Həmin sıfırın itirilməsi sonrakı bütün cütlərin qruplaşdırılmasını dəyişir və bütün dəyəri etibarsız edə bilər.

Çox uzun onaltılıq nəticələri brauzerdə yoxlamaq da əlverişsiz ola bilər. Bu onaltılıq bayt çeviricisi fayl formatlarını müəyyən etmir, zədələnmiş baytları bərpa etmir və naməlum ardıcıllığın hansı simvol kodlaşdırmasından istifadə etdiyini təyin etmir.

Tez-tez verilən suallar

Onaltılıq format şifrələmə sayılır?

Xeyr. Onaltılıq format verilənlərin geri çevrilə bilən təsviridir və heç bir məxfilik təmin etmir. Onaltılıq dəyəri olan hər kəs onu yenidən ilkin baytlara çevirə bilər. Buna görə parolları, tokenləri və ya şəxsi məlumatları gizlətmək üçün istifadə edilməməlidir.

Onaltılıq hərflərin böyük və ya kiçik yazılması fərq yaradır?

Xeyr. 4A və 4a kimi dəyərlər eyni baytı ifadə edir. Hərflərin registri həmin dəyərdən istifadə edən sistemin formatlama qaydaları üçün əhəmiyyət daşıya bilər, lakin onaltılıq dəyərin özünü dəyişmir.

Onaltılıq baytların arasına boşluq qoymaq olar?

İnsanların rahat oxuması üçün hazırlanmış onaltılıq çıxışlarda çox vaxt boşluqlar, sətir nömrələri və ya ASCII sütunları olur. Lakin bunlar onaltılıq verilən deyil, sadəcə təqdimat elementləridir. PHP-nin hex2bin funksiyası fasiləsiz bayt cütləri ardıcıllığı gözləyir. Buna görə əvvəlcə ayırıcıları və etiketləri sil.

İkilik faylları çevirdikdə oxunaqlı mətn alınacaq?

Adətən yox. Şəkillər, sıxılmış arxivlər və icra olunan fayllar çap edilə bilən simvollara uyğun gəlməyən ixtiyari bayt dəyərləri saxlayır. Strukturun və bayt mövqelərinin qorunması tələb olunursa, onaltılıq redaktor və ya fayl formatı analizatoru daha uyğun seçimdir.

Çevirmə brauzerimdə aparılır?

Xeyr. Daxil etdiyin dəyər HTTPS üzərindən serverə göndərilir, çevirmə orada aparılır və məlumat saxlanmır. Server tərəfində emal həmin məlumat üçün uyğun deyilsə, mətn və ya onaltılıq giriş kimi məxfi məlumatları göndərmə.